Ceny diamentów
Czytaj więcej
Wzlot i upadek amsterdamskiego rynku diamentów
Współcześnie, myśląc o miejscu zakupu diamentu, Państwo zapewne pomyślą o Antwerpii. Czy jednak wiedzieli Państwo, że światową stolicą diamentów był niegdyś Amsterdam? Przez ponad 300 lat stolica Holandii była siedzibą słynnych mistrzów jubilerskich i handlarzy diamentami. Mistrzowie ci byli w większości Żydami sefardyjskimi, którzy uciekli przed inkwizycją i przybyli do Amsterdamu. Od średniowiecza Niderlandy należały do najbardziej tolerancyjnych religijnie miejsc w Europie. Stały się więc schronieniem dla Żydów uciekających przed prześladowaniami. Ci z kolei przyczynili się do rozkwitu handlu diamentami, czyniąc Amsterdam bogatym i potężnym miastem. Przez ponad 300 lat stolica Holandii nosiła tytuł „Miasta Diamentów”, aż przejęła go belgijska Antwerpia.
W niniejszym artykule znajdą Państwo:
- Początki handlu diamentami w Amsterdamie
- Słynne kamienie z „Miasta Diamentów”
- Upadek Amsterdamu w handlu diamentami
- Międzynarodowy rynek diamentów dziś
Początki handlu diamentami w Amsterdamie
Długa droga do Amsterdamu
Mówiąc o historii Amsterdamu jako miasta diamentów, nie sposób pominąć zasadniczego wpływu społeczności żydowskiej. Historia ta sięga Hiszpanii i Portugalii XVI wieku, gdzie Żydzi słynęli już jako złotnicy i handlarze diamentami. Inkwizycja na Półwyspie Iberyjskim postawiła ich przed wyborem: wygnanie lub konwersja. Większość Żydów sefardyjskich znalazła nowy dom w Antwerpii i Amsterdamie, przywożąc ze sobą wiedzę o handlu kamieniami szlachetnymi oraz cenne kontakty.
Oba miasta pozwoliły społecznościom żydowskim swobodnie praktykować religię. Nie wolno im było jednak posiadać ziemi ani wstępować do cechów wielu rzemiosł i zawodów. Mogli uprawiać jedynie „wolne zawody”, w tym handel. Warto podkreślić, że ich kunsztowi i wiedzy przypisuje się sławę i bogactwo obu miast przez kolejne stulecia.
Do portów Antwerpii zawijały statki z całego świata, czyniąc ją najpotężniejszym centrum handlowym ówczesnej Europy. W XVI wieku około 40% światowego handlu przechodziło przez porty Antwerpii. Co więcej, szlifowanie kamieni szlachetnych było w Europie tamtych czasów rzadkością, co jeszcze bardziej rozsławiło miasto. Jednak ten złoty wiek finansów i dobrobytu przyniósł również niepokoje polityczne. Kulminacją przemocy stała się tak zwana Furia hiszpańska, która ogarnęła całe Niderlandy. W Antwerpii w listopadzie 1576 roku spalono około tysiąca budynków, a 17 000 mężczyzn, kobiet i dzieci zamordowano.
Wydarzenie to było prawdopodobnie przyczyną przeniesienia się większości mistrzów jubilerskich do Amsterdamu. Ta relokacja wyspecjalizowanych rzemieślników ostatecznie uczyniła miasto najważniejszym centrum handlu diamentami w Europie. Jedna trzecia społeczności żydowskiej zajmowała się handlem diamentami, co stanowiło znaczną część gospodarki miasta. Dawną dzielnicę żydowską można odnaleźć do dziś w sercu Amsterdamu, tuż obok rzeki Amstel. Dzielnica otoczona jest ze wszystkich stron kanałami — Nieuwe Herengracht, Oudeschans i Oosterdok.
Willem Vermaet — pierwszy udokumentowany handlarz diamentami w Amsterdamie
Niewiele zachowało się dokumentów dotyczących handlu diamentami w Amsterdamie sprzed 15 listopada 1586 roku. Tego dnia Willem Vermaet, pracownik branży diamentowej, został wpisany do miejskich ksiąg małżeństw z tytułem zawodowym „pracownik diamentowy”. Vermaet był jednym z obywateli Antwerpii, którzy uciekli przed Furią hiszpańską w 1585 roku. Jako handlarz diamentami kontynuował swoje rzemiosło w Amsterdamie. Był to pierwszy dokument potwierdzający miejsce Amsterdamu w historii jako centrum handlu diamentami.
Słynne kamienie z Amsterdamu — „Miasta Diamentów”
W okresie świetności Amsterdamu jako „Miasta Diamentów” tamtejszy przemysł diamentowy wytworzył i obsłużył jedne z najsłynniejszych kamieni w historii handlu diamentami. Wybraliśmy cztery najbardziej olśniewające diamenty, które przewinęły się przez Amsterdam.
Diament Orłow i Katarzyna Wielka (189,62 karata)
Orłow, nazwany na cześć hrabiego Grigorija Orłowa, ma ciekawą historię. Legenda głosi, że kamień był okiem posągu w świątyni w Madrasie — dawnym państwie indyjskim. Francuski żołnierz miał go podobno ukraść w połowie XVIII wieku. Diament przemierzył świat i ostatecznie trafił do Amsterdamu w 1767 roku. Opisywano go jako „wielkości małego jaja kury bantamki”.
Wielu badaczy uważa, że diament Orłow może być słynnym diamentem Wielki Mogół. Gdy kamień znalazł się w Niderlandach, nabył go hrabia Orłow, od którego pochodzi jego nazwa. Hrabia kupił go jako wyraz uznania dla rosyjskiej cesarzowej Katarzyny II (Katarzyny Wielkiej), mając nadzieję, że odwzajemni ona jego uczucia.
Cesarzowa przyjęła dar, lecz nie hrabiego Orłowa. Poleciła osadzić diament w berle cesarskim, gdzie pozostaje do dziś. Obecnie można go oglądać w moskiewskiej Zbrojowni Kremlowskiej w ramach kolekcji Funduszu Diamentów.
Koh-i-Noor i brytyjska rodzina królewska (105,6 karata)
Koh-i-Noor to jeden z najsłynniejszych diamentów na świecie. Ważąc 105,6 karata, jest jednym z największych oszlifowanych diamentów na świecie. Gdy po raz pierwszy zaprezentowano go w 1851 roku na Wielkiej Wystawie w Londynie, jego szlif nie zrobił na widzach większego wrażenia. Nabył go książę Albert (mąż królowej Wiktorii), a następnie wysłał do amsterdamskiej firmy Coster Diamonds w celu przeszlifowania na diament w szlifie owalnym. Królowa Wiktoria nosiła diament do śmierci.
Kamień przekazywano jej żeńskim potomkiniom. Co ciekawe, wynika to z krwawej historii diamentu sprzed jego nabycia przez Koronę. Brytyjska rodzina królewska wierzyła, że przynosi on pecha mężczyznom, którzy go noszą. Dlatego od momentu zakupu nosiły go wyłącznie kobiety. Ostatnim miejscem Koh-i-Noora jest korona królowej Elżbiety (Królowej Matki), gdzie pozostaje do dziś. Można go oglądać w Jewel House w Tower of London.
Diament najprawdopodobniej pochodzi z Indii. Od czasu uzyskania przez ten kraj niepodległości od Wielkiej Brytanii rządy Indii, Pakistanu, Iranu i Afganistanu domagały się zwrotu Koh-i-Noora, uważając się za prawowitych właścicieli. Korona odrzuciła wszystkie żądania, oświadczając, że diament został legalnie nabyty i stanowi prawowitą własność brytyjskiej rodziny królewskiej.
Diament Amsterdam
Jeden z najrzadszych kamieni szlachetnych na świecie — czarny diament Amsterdam o masie 33,7 karata. Został odkryty w Republice Południowej Afryki w latach 70. XX wieku. Jego barwa, masa i twardość były tak rzadkie i imponujące, że może być jedynym diamentem tego rodzaju kiedykolwiek znalezionym w Afryce Południowej. Przeznaczeniem kamienia miało być zmielenie na pył diamentowy lub rozbicie na mniejsze kawałki.
Jego cechy były jednak tak imponujące, że amsterdamscy szlifierze diamentów — firma D. Drukker & Son — którzy nabyli kamień w 1972 roku, postanowili oszlifować go i wypolerować jako klejnot. Miasto Amsterdam obchodziło wówczas 700. rocznicę, więc kamień nazwano „Diamentem Amsterdam” na jego cześć. Nadano mu szlif gruszka. W przeciwieństwie do innych czarnych diamentów, Amsterdam pozostaje bardzo nieprzezroczysty w świetle, co czyni go wyjątkowo lśniącym. To jeszcze bardziej podkreśla jego wyjątkowość. Od lat 70. diament prezentowany był na licznych wystawach.
Szlif Asscher
Choć nie jest to diament sam w sobie, szlif Asscher należy do najbardziej klasycznych i poszukiwanych szlifów diamentów, dlatego postanowiliśmy włączyć go do naszego zestawienia słynnych diamentów z Amsterdamu. Został opatentowany w 1902 roku przez Josepha Asschera z Amsterdamu. Znany również jako kwadratowy szlif szmaragdowy, stał się niezwykle popularny w okresie art déco — jego forma doskonale wpisywała się w ówczesny styl. Po wygaśnięciu patentu podczas II wojny światowej większość szlifierzy diamentów opanowała technikę szlifu Asscher. Obecnie szlif ten jest popularniejszy niż kiedykolwiek i można go spotkać na całym świecie.
Upadek Amsterdamu w handlu diamentami
Handel diamentami kwitł w Amsterdamie przez stulecia. Było to w dużej mierze zasługą miasta jako bezpiecznej przystani dla społeczności żydowskich wyspecjalizowanych w handlu diamentami. Jednak gdy II wojna światowa dotarła do Niderlandów, Amsterdam przestał być bezpiecznym miejscem dla Żydów.
Wpływ II wojny światowej — z Amsterdamu z powrotem do Antwerpii
Niemcy nazistowskie wprowadziły politykę segregacji rasowej w Niderlandach w 1940 roku. Doprowadziło to do systematycznego rabowania Żydów z całego ich mienia, a ostatecznie do deportacji do obozów zagłady. Spośród 140 000 holenderskich Żydów mieszkających w Niderlandach mniej niż 25% przeżyło okupację nazistowską. Ponure statystyki ofiar Holokaustu pokazują, że jest to szczególnie wysoki odsetek jak na zachodnioeuropejskie miasto.
Amsterdamska dzielnica diamentów nigdy nie podniosła się po tej stracie. Po Holokauście żydowscy szlifierze diamentów, którzy przeżyli, postanowili rozpocząć życie na nowo w Antwerpii. Główne powody były natury ekonomicznej. Miasto Antwerpia oferowało zachęty podatkowe dla handlarzy diamentami, co miało kluczowe znaczenie dla kupców zmuszonych odbudowywać swoje przedsiębiorstwa od podstaw.
Holandia niewiele uczyniła, aby chronić ludność żydowską przed deportacją. Tymczasem nieżydowska ludność Antwerpii protestowała licznie i stawiała opór wobec działań wymierzonych w społeczność żydowską podczas okupacji. Choć straty były dotkliwe w obu krajach, dysproporcja w liczbie ofiar jest wysoce znacząca.
Dziedzictwo Amsterdamu
Ze względu na bogatą historię związaną z diamentami holenderskie miasto zachowało pewne więzi z tradycją szlifowania kamieni. Sława diamentów takich jak Koh-I-Noor czy Cullinan wciąż rozbrzmiewa echem. Amsterdam utracił jednak status centrum handlu diamentami i nie zajmuje już znaczącej pozycji w branży.
Międzynarodowe rynki diamentów dzisiaj
Obecnie Antwerpia jest światową stolicą diamentów. Szacuje się, że na obszarze jednej mili kwadratowej jej dzielnicy diamentów działa około 1 600 handlarzy diamentami. Dzięki czterem giełdom diamentów Antwerpia kontroluje 86% światowego handlu diamentami surowymi oraz 50% handlu diamentami oszlifowanymi.
Nowy Jork i Tel Awiw zyskały pozycję drugorzędnych centrów handlu diamentami w wyniku przesiedlenia wielu żydowskich rodzin zajmujących się handlem diamentami poza Stary Kontynent podczas II wojny światowej.
W ostatnich latach Mumbaj i Hongkong również osiągnęły status drugorzędnych rynków międzynarodowych. Jednak dzięki niezrównanym zasobom wykwalifikowanych specjalistów branży diamentowej Antwerpia pozostaje miejscem pierwszego wyboru dla nabywców diamentów z całego świata.
Dla miłośników diamentów
Zakup diamentu może sam w sobie stanowić prawdziwą przygodę, jeśli są Państwo gotowi podróżować w poszukiwaniu idealnego kamienia. Osobom poszukującym autentycznych doświadczeń polecamy wizytę w nowoczesnej światowej stolicy diamentów – Antwerpii. W Ajediam z przyjemnością pomożemy Państwu znaleźć doskonały diament. Zapraszamy do kontaktu z naszym zespołem.